Cảnh quan sân vườn là một phần không thể thiếu trong không gian sống hiện đại. Một khu vườn đẹp không chỉ mang đến vẻ đẹp tự nhiên, mà còn giúp nâng cao chất lượng cuộc sống, tạo ra môi trường thư giãn, yên bình cho các thành viên trong gia đình. Tuy nhiên, để có một khu vườn đẹp và bền vững, quy trình thi công cảnh quan sân vườn cần được thực hiện một cách chuyên nghiệp và tỉ mỉ. Bài viết dưới đây, Xây Dựng Atlantic sẽ giới thiệu về quy trình thi công cảnh quan sân vườn chuyên nghiệp, từ các bước chuẩn bị, thiết kế đến thi công và bảo trì.
1. Khảo sát và lên kế hoạch thi công
Quy trình thi công cảnh quan sân vườn chuyên nghiệp bắt đầu với việc khảo sát hiện trạng khu đất và lập kế hoạch thi công chi tiết. Đây là bước vô cùng quan trọng để đảm bảo rằng các yếu tố tự nhiên như địa hình, khí hậu, và đặc điểm đất đai được hiểu rõ trước khi bắt đầu thiết kế và thi công.
1.1. Khảo sát hiện trạng khu đất
Khảo sát hiện trạng là công việc đầu tiên mà đội ngũ thi công thực hiện để có cái nhìn tổng quát về khu vực cần thi công. Các yếu tố chính cần khảo sát bao gồm:
- Đặc điểm đất đai: Đất có độ dốc như thế nào? Mặt đất có bằng phẳng hay không? Chất lượng đất ra sao? Đây là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thoát nước, việc trồng cây và xây dựng các công trình.
- Điều kiện ánh sáng: Cần khảo sát kỹ về lượng ánh sáng chiếu vào sân vườn trong ngày, để quyết định nơi nào sẽ trồng cây ưa bóng râm và nơi nào trồng cây ưa sáng.
- Khí hậu địa phương: Khí hậu là yếu tố ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển của cây trồng. Do đó, phải hiểu rõ khí hậu trong khu vực thi công để lựa chọn cây cối phù hợp.
- Hệ thống thoát nước: Đánh giá khả năng thoát nước của khu đất, bởi nếu nước không thể thoát tốt, cây trồng sẽ không thể phát triển được.
1.2. Lập kế hoạch chi tiết
Sau khi khảo sát, bước tiếp theo là lập kế hoạch chi tiết cho sân vườn. Kế hoạch này không chỉ bao gồm các yếu tố về thẩm mỹ mà còn phải đáp ứng các yêu cầu về kỹ thuật và nhu cầu sử dụng của chủ nhà. Các yếu tố cần phải được xem xét trong bước này bao gồm:
- Xác định nhu cầu sử dụng: Chủ đầu tư cần xác định mục đích sử dụng của khu vườn, ví dụ như nơi nghỉ ngơi, khu vực tiệc nướng ngoài trời, sân chơi cho trẻ em, hay một không gian để trồng hoa, cây cảnh. Việc xác định rõ nhu cầu sẽ giúp các kiến trúc sư và nhà thi công đưa ra giải pháp tối ưu.
- Phân khu chức năng: Sân vườn sẽ được chia thành các khu vực với các chức năng khác nhau, như vườn hoa, khu vực nghỉ ngơi, hồ nước, đường đi, khu vực trồng rau, v.v.
- Lựa chọn vật liệu: Vật liệu thi công sân vườn phải được lựa chọn kỹ lưỡng, từ loại đá lát đường, gạch, sỏi cho đến các vật liệu trang trí khác như gỗ, kim loại, bê tông, hoặc sứ. Những vật liệu này phải không chỉ đẹp mà còn phải phù hợp với điều kiện thời tiết và môi trường.
- Dự toán chi phí: Đây là phần quan trọng để đảm bảo việc thi công không vượt quá ngân sách đã đề ra. Các chi phí sẽ bao gồm vật liệu, cây trồng, công lao động, các công trình phụ như hồ nước, hệ thống chiếu sáng, v.v.

2. Thiết kế sân vườn
Khi đã có kế hoạch, bước tiếp theo là thiết kế chi tiết. Đây là giai đoạn quan trọng nhất trong quy trình thi công sân vườn, quyết định trực tiếp đến tính thẩm mỹ cũng như sự hài hòa giữa thiên nhiên và kiến trúc của không gian sống.
2.1. Phân chia các khu vực trong sân vườn
Một khu vườn đẹp không chỉ cần cây cối, hoa lá mà còn cần phải có sự phân chia hợp lý các khu vực sử dụng. Tùy theo không gian và nhu cầu của gia chủ, các khu vực trong sân vườn sẽ được phân chia một cách khoa học và hợp lý. Các khu vực cơ bản bao gồm:
- Khu vực lối đi: Lối đi trong sân vườn cần được thiết kế để dễ dàng di chuyển, phù hợp với phong cách tổng thể của sân vườn (ví dụ: lối đi lát đá tự nhiên, sỏi, hoặc bê tông).
- Khu vườn hoa: Là nơi trưng bày các loài hoa đa dạng, màu sắc rực rỡ. Tùy vào không gian, vườn hoa có thể được bố trí gần lối đi chính hoặc tại các góc khuất của sân vườn.
- Hồ cá hoặc đài phun nước: Các công trình nước như hồ cá, đài phun nước không chỉ làm đẹp mà còn tạo ra không gian thư giãn, giúp làm mát cho khu vườn vào những ngày hè oi ả.
- Khu vực nghỉ ngơi: Đây có thể là một chiếc ghế băng, xích đu, hoặc một bộ bàn ghế ngoài trời, nơi gia chủ có thể thư giãn, uống trà hoặc đọc sách.
- Khu vực trồng cây ăn quả, rau củ: Nếu gia chủ yêu thích trồng cây ăn quả, rau củ, đây là khu vực cần được thiết kế hợp lý để thuận tiện trong việc chăm sóc và thu hoạch.
2.2. Lựa chọn cây cối và vật liệu trang trí
Cây cối và vật liệu trang trí là hai yếu tố quan trọng để tạo nên sự đặc biệt cho sân vườn. Việc lựa chọn cây trồng và các vật liệu cần phải cân nhắc kỹ lưỡng về các yếu tố như màu sắc, kích thước, hình dáng và đặc điểm sinh trưởng. Các yếu tố cần lưu ý khi lựa chọn bao gồm:
- Loại cây trồng: Các cây trồng cần phù hợp với điều kiện khí hậu, đất đai và ánh sáng của sân vườn. Đối với những khu vực thiếu ánh sáng, có thể chọn các cây ưa bóng râm. Còn với những khu vực có ánh sáng mạnh, các cây ưa sáng như cây cọ, hoa hồng sẽ phát triển tốt hơn.
- Phong cách thiết kế: Tùy vào phong cách sân vườn (như cổ điển, hiện đại, Nhật Bản, nhiệt đới, v.v.), cây cối sẽ được chọn sao cho hài hòa với tổng thể.
- Vật liệu trang trí: Các vật liệu như đá, gỗ, sỏi, kim loại, và bê tông được sử dụng để làm lối đi, bức tường chắn, trang trí tiểu cảnh, hay các chi tiết phụ như đèn chiếu sáng, cầu nhỏ qua hồ.

3. Thi công sân vườn
Sau khi thiết kế đã được hoàn thiện, việc thi công sân vườn sẽ được thực hiện. Quá trình thi công này cần tuân thủ đúng các bước kỹ thuật và sử dụng đúng vật liệu đã lựa chọn.
Chuẩn bị mặt bằng và đào đất:
Thi công sân vườn bắt đầu với việc chuẩn bị mặt bằng. Các bước bao gồm:
- Đào đất: Để tạo sự bằng phẳng cho mặt sân và làm nền cho các công trình nhỏ như hồ cá, đài phun nước, khu vực trồng cây.
- Cải tạo đất: Cải tạo đất bằng cách bổ sung các chất dinh dưỡng, phân bón, vôi, hoặc xơ dừa để tăng độ tơi xốp và khả năng thoát nước của đất.
Xây dựng các công trình phụ:
Sau khi chuẩn bị đất, các công trình phụ như hồ cá, đài phun nước, bức tường đá, đường đi sẽ được thi công. Các công trình này cần phải có nền móng vững chắc và được thi công theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật để tránh các vấn đề như rò rỉ nước hoặc xuống cấp theo thời gian.
Trồng cây và bố trí vật liệu trang trí:
Khi các công trình chính đã hoàn thành, bước tiếp theo là trồng cây và bố trí vật liệu trang trí. Cây cối sẽ được trồng đúng vị trí đã được thiết kế từ trước, đồng thời các vật liệu trang trí sẽ được sắp xếp hợp lý để tạo nên không gian hài hòa, đẹp mắt.

4. Bảo trì và chăm sóc sân vườn
Quy trình thi công không kết thúc sau khi công trình hoàn tất. Để sân vườn luôn đẹp và phát triển tốt, việc bảo trì và chăm sóc định kỳ là rất quan trọng. Các công việc bảo trì bao gồm:
- Tưới nước: Cây trồng cần được tưới nước đều đặn, đặc biệt trong những tháng hè nóng bức.
- Cắt tỉa cây: Cắt tỉa để loại bỏ các cành khô, cành yếu và giữ cho cây luôn phát triển khỏe mạnh.
- Kiểm tra hệ thống thoát nước: Đảm bảo rằng hệ thống thoát nước luôn hoạt động hiệu quả, tránh tình trạng ngập úng khi có mưa lớn.
- Dọn dẹp và bảo dưỡng các vật liệu: Làm sạch các lối đi, bức tường, đá trang trí để đảm bảo chúng luôn đẹp và bền vững.
